- Een kijkje in de eendenkooi
- Column Piet Schriek, voorzitter Gebiedscommissie; Recreatie nieuwe motor buitengebied
- Goed plan of niet? Schakel de Kennismakelaar in!
- Netwerkdag Brabantse Biesbosch
- Expertmeeting op initiatief van de Gebiedscommissie
- “West-Brabant is een voorbeeld voor de rest van de provincie”
- Uitvoering Liniepad Land van Heusden en Altena
- Robuuste ecologische verbindingszone gaat door
- Website Wijde Biesbosch vernieuwd
- Wildlife in de Biesbosch
- Biesbosch Streekfeest: volop genieten
Een kijkje in de eendenkooi

Decennialang gesloten hekken gaan open. In het stiltegebied loop je op je modderlaarzen over knuppelpaden, achter de kooiker en zijn hond. Kijk uit, het is moerassig. Eenmaal bij de sloot neem je een kijkje achter de rietschermen: wat is daar te zien?
De weg naar de voormalige eendenkooi in Den Dulver wordt een belevenispad. “Op een spannende en speelse manier maken bezoekers kennis met de geschiedenis van dit terrein”, vertelt Bjørn Seegers. Hij is het voormalig districtshoofd West-Brabant van Staatsbosbeheer en grondlegger van het renovatieproject. “De eenden, de rietschermen, de netten: een eendenkooi heeft elke dag onderhoud nodig. Kooiker Kees Colijn is de drijvende kracht. Hij verzorgt de dieren, repareert de materialen en onderhoudt de natuur.” Maar hij kan niet eigenhandig voorkomen dat de oude kooi toch langzaam in verval raakt.
Vreemde eend in de bijt
Het vangen van eenden was honderdjaar geleden een populaire en lucratieve bezigheid. De kooiker, de beheerder van de eendenkooi, lokte overvliegende eenden met staleenden die hij dagelijks voerde. In het jachtseizoen laat hij zijn hond langs de pijp lopen om de rustende vreemde eenden te lokken.
Het hondje loopt voor en achter langs de rietschermen. De eenden, nieuwsgierig door het verstopgedrag van de kooikerhond, zwemmen achter hem aan de vangpijp in. De kooiker jaagt vervolgens de eenden naar het net aan het einde van de pijp.
Onderhoud en beleving
“Tegenwoordig is eenden vangen een nevenactiviteit”, zegt Bjørn Seegers. “De eendenkooi heeft nu andere waarden.” De kooi in Den Dulver is nog helemaal compleet, met alle vangpijpen intact. Ook ligt de vijver in het prachtige natuurgebied De Langstraat (in provinciejargon: een ‘natte natuurparel’). Het noodzakelijke groot onderhoud wordt dan ook bekostigd door veel partijen: de gemeenten Waalwijk en Dongen, Waterschap Brabantse Delta, IVN De Waerdman, Staatsbosbeheer, de Gebiedscommissie Wijde Biesbosch en LEADER West- Brabant. Seegers: “Deze zomer gaan de hekken van de kooi open voor publiek. Voor geïnteresseerden: neem stevige laarzen mee!”
Recreatie nieuwe motor buitengebied
Als je op de media af moet gaan, gaat het landelijk gebied een sombere tijd tegemoet. Staatssecretaris Henk Bleker wil de steun aan plattelandsvernieuwing drastisch terugsnoeien. Ook de provincie is vaker noodgedwongen terughoudend met uitgaven in het landelijk gebied. Is dat reden om onze plannen in de ijskast te zetten? Beslist niet. Waar ik ook kom en wie ik ook spreek, nog steeds is de energie voelbaar van de doelen die we ons als Gebiedscommissie hebben gesteld. Het draagvlak voor onze gezamenlijke plannen is nog steeds groot.’
‘En dat is niet vreemd. Ondernemerschap, landbouw, cultuurhistorie, natuur- en waterbeheer gaan hand in hand bij de revitalisering van de Wijde Biesbosch. En nu kijken we - meer dan ooit - richting ondernemers. Voor de vrijetijdssector liggen er volop kansen, van de Langstraat tot Oosterhout. Het initiatief Leisure Boulevard is deze kansen al aan het verzilveren. Maar ook de twaalf ondernemers in het Hollandse rivierengebied zien mogelijkheden voor verrassende arrangementen in het project Dijk van een Delta. Toerisme en recreatie versterkt de band tussen stad en platteland. Het is bovendien goed voor de Brabantse economie. Daarom een oproep aan de nieuwe Brabantse Statenleden: zie de potentie van de recreatiesector en geef het een prominente plaats in het Bestuursakkoord 2011-2015.’
‘De gezamenlijke doelen van de Gebiedscommissie blijven dus ook in deze tijd fier overeind staan. Hooguit verloopt de uitvoering van onze plannen wat langzamer dan gepland. We zetten in op kwaliteit en niet op kwantiteit. Het past bij onze streek, waar een thema als megastallen nauwelijks een item is. De Wijde Biesbosch, met zijn vele succesvolle streekondernemers, is eerder een ambachtelijke slager dan een kiloknaller. En dat zien bezoekers ook. Recreatie is de nieuwe motor van het buitengebied.’
Piet Schriek, voorzitter Gebiedscommissie
Goed plan of niet? Schakel de Kennismakelaar in!

Een bed & breakfast in uw boerderij, een wandelpad over uw land of een camping op uw terrein. Is dat haalbaar en rendabel? Studenten zoeken dat voor u uit. Ze doen dat onder bemiddeling van de Kennismakelaar voor de Wijde Biesbosch, Wiebe Logghe, die in dienst is van N.V. REWIN. “De Gebiedscommissie Wijde Biesbosch wil recreatief ondernemerschap in het buitengebied bevorderen. Maar dan moet het natuurlijk wel realistisch zijn en voldoende klanten of bezoekers trekken.” Hij noemt het voorbeeld van een melkveehouder die vroeger zijn melk direct naar Campina bracht. “Als hij nu een boerencamping begint, kan hij wel wat kennis van sales en marketing gebruiken.” De Kennismakelaar heeft momenteel honderden studenten in zijn klapper, van bedrijfseconomie tot toerisme. Wat kunnen ze doen? Logghe: “De vraag van de ondernemer of organisatie staat centraal. Wij onderzoeken vervolgens wat de kansen en mogelijkheden zijn.”
Wiebe Logghe is te bereiken via tel. (076) 564 67 70 of 06 - 30 96 36 95 of mail w.logghe@rewin.
Netwerkdag Brabantse Biesbosch
“Ik heb mensen ontmoet die ik anders niet zou zijn tegengekomen. Ik vond het geweldig!” Ondernemer Bart Heijne van Water Events Geertruidenberg was één van de zeventig bezoekers van de Netwerkbijeenkomst Brabantse Biesbosch op 4 november in Hank. Ondernemers in toerisme, recreatie, horeca en streekproducten presenteerden zichzelf aan het publiek in ‘speedpresentaties’. Ook streekorganisaties waren aanwezig: de Kamer van Koophandel, Staatsbosbeheer, Nationaal Park en de Gebiedscommissie. Organisator Sandra Versteegen: “Het tempo lag hoog. Dit jaar wilden we meer informatie geven over de activiteiten van zoveel mogelijk organisaties in het gebied. Wij wilden het samenwerken en netwerken stimuleren.” Bart Heijne: “Wij hebben plannen voor een elektrisch varen in de Biesbosch: Bootje Gezond. De contacten op zo’n middag zijn voor ons bedrijf heel nuttig.”
Expertmeeting op initiatief van de Gebiedscommissie

De vrijetijdssector heeft volop kansen in het gebied tussen Aalburg, Werkendam en Woudrichem. Hoe kunnen toerisme en recreatie de economische drager zijn, zonder geweld te doen aan de rust in het gebied? Die vraag stond centraal tijdens de expertmeeting op 7 oktober 2010.
De dag ging in hoog tempo van start. Aanwezigen werden ‘ondergedompeld in de Biesbosch’ door Dick Verheijen (Nationaal Park De Biesbosch) en Wim van Hooff (opsteller Beleidsvisie en Actieprogramma T&R). Wat is de identiteit van de streek? Blauw (van het water), divers, sober en kleinschalig. Een rustige parel tussen de volle Randstad en het bedrijvige Brabantse land.
Veel kansen
De streekdeskundigen en experts bekeken met eigen ogen enkele kansrijke projecten. Ze spraken onder meer met Hans en Chris Gommers van Recreatiepark Kurenpolder en Job Verschoor van de golfbaan in Almkreek. De grote plannen ontbraken niet in de discussie. Een groep recreatieondernemers wil in het Rivierengebied aan de slag met regionale beeldverhalen: een Dijkvan een Delta. Leo Beckers vertelde over de Leisure Boulevard, dat Midden-Brabant op de kaart wil zetten als dé streek voor de vrijetijdsindustrie.
Ook terughoudend
Bij de eindpresentatie schoven nog meer leden van de Gebiedscommissie aan: gemeenten, waterschap, groene partijen en ZLTO. Zij ondersteunden de visie: het water en het geïsoleerde karakter zijn unieke kwaliteiten die behouden moeten blijven. Gebiedscoördinator Francis Witmer: “Het Land van Heusden en Altena is een constante, rustige factor in de huidige hectische tijd. Het is het gebied waarin je kunt onthaasten. Zo willen we ook omgaan met de plannen.” Samen met de streek gaat de Gebiedscommissie de resultaten van de dag gebruiken bij het richting geven aan de ontwikkelingen in Het Land van Heusden en Altena.
Het complete verslag van de expertmeeting staat op deze website.
“West-Brabant is een voorbeeld voor de rest van de provincie”

“Bij elke iDOP komen burgers met ideeën en helpen ze mee. Ook als het even tegenzit, gaan ze door. Dat is belangrijk”, zo zegt gedeputeerde Brigite Van Haaften. Op 2 december trotseert ze samen met statenleden en beleidsmedewerkers de sneeuw om Genderen, Eethen, Meeuwen en Veen te bezoeken. Daar worden ze geïnformeerd over de Idops (Integrale Dorpsontwikkelingsplannen).
Fons Naterop, burgemeester van Aalburg, weet waar de gedeputeerde het over heeft. Dit voorjaar was de pot voor Idop-plannen leeg en leek zijn gemeente buiten de boot te vallen. De burgemeester sprong, samen met de burgemeester van Breda, op de bres voor zijn kernen. Met succes. De gedeputeerde: “Het kan niet gebeuren dat goede plannen die op tijd binnen waren, onze steun moeten missen.”
Dorpshuis belangrijk
En goede plannen zijn er te over. Zoals in Genderen. Kees Colijn, voorzitter van de dorpsraad: “Onze eerste prioriteit ligt bij het moderniseren van het dorpshuis.” Dat geldt ook voor Meeuwen. “Een goed dorpshuis is belangrijk voor de sociale contacten”, zegt de Meeuwense dorpsraadvoorzitter Dick Spek. Gerrit Duijzer, voorzitter in Veen, onderschrijft de woorden van zijn collega’s. Ook brengt hij de gedachten van alle dorpsraden onder woorden: “Jong en oud zijn belangrijk voor de leefbaarheid.” In alle kernen wordt daarom ingespeeld op de behoeften van deze doelgroepen, bijvoorbeeld met woningbouw.
Zo ook in Eethen, waar het gezelschap voetbalvereniging GDC bezoekt. De plannen voor deze kern, met daarin onder meer een brede school en woningbouw, begonnen bij de uitbreidingsplannen voor de voetbalclub. Voorzitter van de vereniging Henk van der Stelt: “Ik ben er trots op dat wij de aanjager zijn voor de prachtige plannen in Eethen.”
Over de schutting
Volgens Fons Naterop is Eethen een voorbeeld van hoe een Idop moet zijn. Gedeputeerde Van Haaften ziet het nog wat groter: “West-Brabant leek een achterstand te hebben, maar dient straks als voorbeeld voor de rest van de provincie.” De burgemeester is het met haar eens. “De kernen kijken over de schutting bij de buren en richten zich ook op wat ze samen kunnen doen.”
Brigite van Haaften tot slot: “Zonder u heeft onze ondersteuning geen zin. Mensen zoals u maken het verschil. We waarderen dat enorm.” Op de uitnodiging om nog eens terug te komen, gaat ze dan ook graag in. “Maar dan in de zomer, als niet alles is ondergesneeuwd”, besluit ze lachend.
Uitvoering Liniepad Land van Heusden en Altena
Een prachtig wandel- en fietspad langs forten, molens en landgoederen. Dat wordt het Liniepad in het Land van Heusden en Altena. In 2011 starten de partners met de aanleg: Brabants Landschap, Waterschap Rivierenland, de gemeentes Woudrichem en Werkendam, de Molenstichting, de provincie en twee particuliere grondeigenaren. Binnenkort tekenen ze hiervoor een uitvoeringsovereenkomst.
Slim zoeken naar win-winsituaties
Het Liniepad wordt een recreatieve route van Fort Bakkerskil naar de vesting Woudrichem. Wandelaars en fietsers komen onderweg langs Fort Altena, de Zandwijkse en Uitwijkse molen en landgoed
Kraaiveld. Gebiedsmakelaar Han Clement: “We willen een verbinding maken waarmee recreanten zoveel mogelijk de cultuurhistorie en het landschap kunnen ervaren. Maar wel in aansluiting op de bestaande infrastructuur.” Hij geeft daarbij alle credits aan Carlo Braat van Brabants Landschap: “Hij is slim gaan zoeken naar win-winsituaties.” Voorbeelden? “De restauratie van de Zandwijkse en Uitwijkse molen kon pas doorgaan als er een toegangsweg kwam voor de brandweer. Die komt er met het Liniepad. De route gaat straks ook langs landgoed Kraaiveld dat volop in ontwikkeling is. Mensen kunnen met eigen ogen zien hoe landschap, natuur en cultuurhistorie levend gehouden worden.”
Robuuste ecologische verbindingszone gaat door
Het regeerakkoord besteedt er maar één regel aan (“de robuuste verbindingszones worden geschrapt”). Maar die heeft meteen grote consequenties: mogelijk geen aankoop van nieuwe gronden. Dit betekent nogal wat voor de geplande robuuste ecologische verbindingszone langs de Nieuwe Hollandse Waterlinie, tussen de Biesbosch en Loevestein. Gaan de partners nu bij de pakken neerzitten? “Beslist niet”, zegt gebiedsmakelaar Han Clement, die namens de provincie betrokken is bij het project. “Onze robuuste verbinding bestaat niet alleen uit 100 ha nieuwe natuur die we moeten aankopen, maar wordt juist gerealiseerd door slim een aantal andere doelen in het gebied te koppelen. Deze doelen staan niet ter discussie en daar gaan we vooral mee door. Waterschap Rivierenland is begonnen met het herstel van drie kreken in het gebied. Ook zijn we druk in de weer met het Pompveld en de ecologische verbindingszones.” En de geplande 100 hectare nieuwe natuur? Clement: “We hebben daarvan al 50 hectare verworven. Voor de andere 50 hectare maken we even pas op de plaats. De provincie is nu druk in overleg met het Rijk om te bekijken hoe we daarmee verder kunnen.”
Website Wijde Biesbosch vernieuwd!
Verbeterde informatie, meer voorbeeldprojecten en een frissere uitstraling: de website van de Gebiedscommis- sie Wijde Biesbosch is vernieuwd.
Neem een kijkje en ontdek de mogelijkheden voor úw plannen in de Wijde Biesbosch.
Wildlife in de Biesbosch

Een buizerd met een prooi, een bloedrode heidelibel of een spiedende ransuil zie je niet elke dag. Toch komen ze allemaal voor in de Biesbosch. Net als de ijsvogel, de bever en de zee-arend. De beroemde natuurfotograaf Marco de Paauw heeft deze dieren vastgelegd op 12 manshoge close-ups in de expositie Wildlife in de Biesbosch. De foto’s staan langs de toegangsweg naar het Biesbosch Museum. Wildlife in de Biesbosch is een natuureducatief kunstproject in samenwerking met Staatsbosbeheer en het Biesbosch Museum. Het project is financieel mogelijk gemaakt door projectgroep Leader West Brabant, de Provincie Noord-Brabant en Toekomst door Samenspel van de Rabobank Altena Biesbosch. Wie nieuwsgierig is geworden naar de dieren, kan in het Biesbosch Museum een folder halen. Met deze folder in de hand kunnen bezoekers een tocht maken langs de tentoonstelling en zo hun beleving en kennis vergroten van de natuur in de Biesbosch.
Biesbosch Streekfeest: volop genieten

Roofvogelshows, workshops jam maken en demonstraties manden vlechten: op zondagmiddag 3 oktober 2010 viel er volop te genieten in Drimmelen. Agrarische en toeristische plattelandsondernemers lieten zien wat ze in huis hebben. Bezoekers konden proeven van streekproducten en genieten van een glaasje Biesboschbier, wijn of fris. Kinderen vermaakten zich in de strodoolhof of met een ponyritje. Ze gingen op pad tijdens een groene speurtocht of bekeken kalfjes op de kaasboerderij. De gemeente Drimmelen organiseerde dit eerste Streekfeest samen met de Gebiedscommissie Wijde Biesbosch, de provincie, Brabant aan de Biesbosch en Stichting Streekontwikkeling Biesbosch. De dag was een geslaagde uitwerking van het gestelde motto: “kom, beleef en proef het platteland”.
