Juni 2011

• Onze ijsberg smelt! Wat doen we?
• “Als je iets doet, moet je het slim doen”
• Van vochtig fort naar grand café
• Leer de Langstraat kennen
• Het nieuwe bestuursakkoord over het landelijk gebied
• Met een boot het hart van de Biesbosch in
• Talent, natuur en verhalen op festival Waterstof
• Dag van het Slagenland/Opening Eendenkooi
• Pieter van Vollenhoven opent Moerputten- en Venkantbrug
• Jubileumeditie van de Biesboschwandeling
• Er op uit Fort Altena: enthousiasme over excursies

Onze ijsberg smelt! Wat doen we?

Column Piet Schriek, voorzitter Gebiedscommissie Wijde Biesbosch

“Tijden veranderen. Ontwikkelingen in de regio en nieuwe bestuursakkoorden van het Rijk en de Provincie vragen ons om de tussenbalans op te maken.” “Als voorzitter kun je de roep om vernieuwing niet negeren. De leden van onze gebiedscommissie zijn nog steeds erg tevreden over de samenwerking. We realiseren ons echter ook dat we opnieuw moeten nadenken over onze taken en het schaalniveau waarop wij die uitvoeren.”

“Op 20 april gingen enkele commissieleden daarom naar de kapel van Waterschap Brabantse Delta. Daar bezonnen ze zich op de toekomst, aan de hand van het boek ‘Onze ijsberg smelt!’ van John Kotter en Holger Rathgeber. Dit is een fabel over een pinguïnkolonie op een ijsberg, metafoor voor leiding geven aan veranderingen. Het boek beschrijft de paniek van een pinguïnkolonie, als duidelijk wordt dat hun gletsjer op smelten staat. Al snel wordt duidelijk dat samenwerking en een andere cultuur de enige mogelijkheden zijn om het probleem duurzaam op te lossen.”

“De pinguïnfabel belicht de fases binnen een veranderingsproces. De verschillende rollen en personages zijn zeer herkenbaar. De hoofdpersonen komen - na een moeizaam proces - tot de slotsom dat op de bestaande voet verder gaan onherroepelijk tot de ondergang leidt. Een team zoekt samen naar een oplossing voor de dreiging. Uiteindelijk komt er een totale cultuurverandering.”

“Regio-ontwikkeling draait om het benutten en versterken van de competenties van mensen en organisaties uit de regio. We moeten samen bouwen aan ons leervermogen, zodat we ‘smeltende ijsbergen’ snel herkennen en aanpakken. Ik ben blij met de open manier waarop we over onze toekomst spreken. We houden oude structuren tegen het licht en beoordelen ontwikkelingen op hun waarde voor de toekomst. Ik ben ervan overtuigd dat dit intensieve proces iets moois gaat opleveren. Het platteland in Wijde Biesbosch verdient dat.”

naar boven

“Als je iets doet, moet je het slim doen”

“Mijn glas is altijd halfvol. Ook in tijden van bezuinigingen. Ik denk in kansen en die zie ik ook volop voor de ontwikkeling van de Wijde Biesbosch”. Aan het woord is Yves de Boer, gedeputeerde ruimtelijke ontwikkeling en wonen. Binnen zijn portefeuille valt ook de gebiedsontwikkeling Wijde Biesbosch. De oud-wethouder uit Oosterhout is er enthousiast over. “Tot maart vorig jaar was ik lid van de gebiedscommissie. Ik ben zelfs naamgever van het gebied. Deze rol voelt daarom als thuiskomen.”

Natuurlijk, er is minder geld te besteden, dat weet De Boer als geen ander. “Het is een uitdaging om toch de doelstellingen te bereiken. Ik denk daar graag over mee met de gebiedscommissie.” De gedeputeerde zet daarbij vooral in op het versterken van de relatie tussen stad en platteland. “De Wijde Biesbosch heeft een prachtig blauw/groen raamwerk. Water, landbouw en cultuurlandschap komen daar samen. Dat biedt kansen voor recreatie, agrarische activiteiten, maar ook voor de rivier en de natuur.”

Fietsen over de dijk
Als concreet voorbeeld noemt De Boer het landschapspark tussen Breda, Oosterhout en Dorst. “Dat gebied, vlakbij een grote stad, heeft een hoge recreatieve waarde. Tegelijkertijd zijn er boeren die daar steeds efficiënter hun activiteiten ontplooien en versterken we de ecologische structuur. Ik vind: als je iets doet, moet je het slim doen. Dus als je een dijk bouwt, leg daar bovenop dan meteen een fietspad aan. Dan dient de dijk niet alleen als waterkering, maar ook als fietsroute.” Slimme verdienmodellen noemt De Boer dat. “Dat gaat niet alleen om het financiële gedeelte, maar ook om het bundelen van kennis. Daarvan is in de streek zelf zoveel aanwezig. Bij boeren, recreatieve ondernemers, gemeenten, gebiedsbeheerders en het waterschap bijvoorbeeld. Die kennis en kunde moeten we gebruiken en slim aan elkaar verbinden.”

Krachtige samenwerking
De gedeputeerde ziet de rol van de provincie dan ook vooral als initiator. “De kracht zit ‘m in samenwerking. Zeker nu het Rijk minder meebetaalt en misschien wel niets meer, moeten we ons samen inzetten.” De Boer benadrukt dat de tijd dat in de toren van het provinciehuis alles werd beslist voorbij is. “Goede ideeën komen van onderaf. Als je het hebt over kavelruil bijvoorbeeld. Dat is belangrijk voor de herschikking van functies. Maar dat moet via de weg van het goede gesprek. Die weg is lang. Het resultaat aan het eind is echter veel meer waard dan wanneer bestuurders daar alleen over beslissen.”

naar boven

Van vochtig fort naar grand café

Van vochtig fort naar grand caféGraafmachines ronken, bouwvakkers slepen met kruiwagens vol puin en op de binnenplaats klinkt het snerpende geluid van een zaagmachine. Op Fort Altena wordt momenteel hard gewerkt. Nu zijn veel ruimtes nog vochtig en donker. Maar volgend jaar kan er getrouwd worden in het torenfort en is de bomvrije kazerne veranderd in een gezellig grand café.

Dat het fort flink onder handen wordt genomen, is al vanaf de snelweg  te zien. Normaal ligt het complex verscholen onder een dikke laag aarde. Nu is een groot deel van het zand afgegraven en liggen de daken open en bloot. “Het heeft hier binnen flink gelekt, daardoor is veel schade ontstaan”, vertelt bouwcoördinator Wessel Zonneveld van Brabants Landschap. “Vandaar dat we nu ook het dak aanpakken.”

Verrotte kozijnen
Vooral in kazerne C is de schade goed zichtbaar. Plafondbalken en kozijnen zijn deels verrot, vloeren zijn aan vervanging toe en in de muren zitten diepe scheuren. “Het is misschien moeilijk voor te stellen, maar volgend jaar zitten bezoekers hier lekker te lunchen”, vertelt Zonneveld.

Verboden gebied
Vrijwilliger Adriaan Verwoerdt  is één van de zeven  rondleiders  op het fort. Hij volgt de werkzaamheden op de voet. Enthousiast vertelt hij over de vroegere functies van het complex. “Bijna mijn hele leven was dit militaire terrein verboden gebied. Na de oorlog zaten hier NSB’ers gevangen. En tot in de jaren negentig maakte de militaire organisatie Gladio gebruik van het fort. In het diepste geheim bereidden zij zich voor op een eventuele aanval van de Russen.” Bij de restauratie van het fort wordt ook deze periode niet vergeten. Een deel van de torenkamer krijgt de voorzetwanden en TL-lampen uit die tijd.

Evenwicht
Hoewel het verleden zichtbaar blijft, voldoet Fort Altena straks ook aan de moderne horeca-eisen. De metersdikke muren krijgen een ventilatiesysteem en dwars door de aarden wal komen twee nooduitgangen. “Natuur, cultuurhistorie en commercie zijn straks prima met elkaar in evenwicht’’, zegt Zonneveld. “Het is mooi om te zien dat we daar tot nu toe goed in slagen.”

Activiteiten
Fort Altena mag dan wel in de steigers staan, dat betekent niet dat er de komende maanden niets te doen is op en rond het fort.  Bovendien is de B-kazerne, waar de kwartiermeesters al sinds 2005 een ruimte exploiteren,  inmiddels opgeknapt en weer open voor het publiek. De eerste fase van de restauratie is begin 2012 helemaal afgerond. Een lijst van alle activiteiten staat op www.fortaltena.nl.

naar boven

Leer de Langstraat kennen

De economie van de regio versterken. Vooral (maar niet alleen) op het gebied van toerisme. Dat is het voornaamste doel van het beeldverhaal de Langstraat. Maar wat is een beeldverhaal precies? En wat zijn de voordelen?  Professor Hans Mommaas, een van de grondleggers van  het beeldverhaal, legt het uit.

“Een regionaal beeldverhaal geeft een regio smoel”, vertelt Mommaas. “Het is een kapstok waar je allerlei zaken aan kunt ophangen. Beelden en verhalen geven een gebied een eigen identiteit. En bevorderen bovendien de herkenbaarheid.”

Schoenen en leer
In De Langstraat is deze kapstok de schoen- en leerindustrie. Van oudsher speelt deze industrie een belangrijke rol in het gebied. Maar volgens Mommaas draait een beeldverhaal zeker niet alleen om het verleden. “Wil je naast de toeristische sector ook het bedrijfsleven meekrijgen, dan moet je juist ook naar de toekomst kijken.” 

Innovatie en creativiteit
Kansen ziet Hans Mommaas genoeg. “Kijk naar het Textielmuseum  in Tilburg. Daar is, naast vakmanschap, ook aandacht voor innovatie.” Ook in het buitenland kent Mommaas een aantal goede voorbeelden. “In het Ruhrgebied zijn ze er in geslaagd om een verhaal rond de staalindustrie te maken. Dat zie je nu terug in de kunst, in de parken. Wie nu aan het Ruhrgebied denkt, denkt niet langer alleen aan industrie maar ook aan creativiteit. Zo kun je met leer ook veel kanten op.”

Van zool naar soul
Vrijetijdshuis Brabant, gebiedscommissie Wijde Biesbosch, Leisure Boulevard en de gemeenten Dongen, Gilze en Rijen, Heusden, Loon op Zand en Waalwijk werken momenteel aan een beeldverhaal voor de Langstraat. De partners denken daarbij veel verder dan schoenen alleen. “Van schoenzool kan je bijvoorbeeld ook de overstap maken naar soulmuziek, een muziekevenement past dan ook in het gebied”, zegt Joline Vriens van Vrijetijdshuis Brabant. “We hopen dat bezoekers van de Langstraat straks langer in het gebied blijven. Door meerdere activiteiten en voorzieningen aan elkaar te koppelen. Allemaal met een knipoog naar de leer- en schoenenindustrie.”

Nieuwe allianties
Het beeldverhaal is daarmee ook een motor voor de lokale economie. Bovendien verbindt het verleden, heden en toekomst. “Gebiedsontwikkeling, economie en recreatie gaan daarbij hand in hand”, aldus Mommaas. “Koester kortom het vakmanschap, maar ga ook nieuwe verrassende allianties aan.”

Heeft u projecten en/of ideeën die een goede  aanvulling zijn binnen het regionale beeldverhaal de Langstraat? Neem dan contact op met Joline Vriens van Vrijetijdshuis Brabant, joline.vriens@vrijetijdshuis.nl.

naar boven

Het nieuwe bestuursakkoord over het landelijk gebied

naar boven

Met een boot het hart van de Biesbosch in

Wandelen, vogels spotten en spindotterbloemen bewonderen. Dat kan tijdens de open dagen van het gebied De Zuiderklip op 25 en 26 juni. Vanaf Hank of Drimmelen varen bezoekers het hart van de Brabantse Biesbosch in. De boottocht duurt 3,5 uur, inclusief een korte wandeltocht.

naar boven

Talent, natuur en verhalen op festival Waterstof

Het Prins Bernard Cultuurfonds bestaat dit jaar zeventig jaar. Dat wordt op 1, 2 en 3 juli gevierd met een feest vol toneel, muziek, natuur en spannende verhalen op en rond Fort Altena: het Festival Waterstof.

Dirigent Jan Gerrit Adema uit Hank en stadsdichteres Lizzy van Pelt uit Woudrichem vertellen het verhaal van de poortwachter van Fort Altena. Dat doen ze op vrijdag- en zaterdagavond vanaf 20.15 uur tijdens een avondvullend theaterprogramma.

Cultuur en natuur
Zaterdagmiddag krijgt lokaal talent uit het Land van Heusden en Altena de kans om te schitteren op het open podium. Kinderen kunnen een instrument maken of meedoen aan een schilderworkshop. Toneelgroep Entree speelt fragmenten uit het stuk Mijn Fort. Een gids begeleidt wandelingen rond het fort. Het gratis middagprogramma duurt van 13.00 tot 17.00 uur.

naar boven

Dag van het Slagenland/Opening Eendenkooi

De Agrarische Natuur Vereniging Slagenland houdt op 2 juli weer de Dag van het Slagenland. Paardenmelkerij De Bonte Hoeve in Sprang-Capelle en bloemenboerderij de Langendam in Waspik openen dan hun deuren. Op 2 juli is ook de officiële opening van de gerestaureerde eendenkooi Den Dulver en de nieuwe vogelkijkhut bij De Dullaard. Beide projecten zijn door het Platform Langstraat uitgevoerd. Tussen de verschillende locaties rijden een huifkar en een Amerikaanse schoolbus. Bezoekers kunnen natuurlijk ook gewoon de fiets pakken. Het Slagenlandschap is een Natte natuurparel in de Langstraat en ligt tussen Waalwijk en Waspik. De Dag van het Slagenland duurt van 10.00 tot 17.00 uur.

Lees verder...

naar boven

Pieter van Vollenhoven opent Moerputten- en Venkantbrug

Op 18 mei opende Pieter van Vollenhoven de gerestaureerde Moerputtenbrug en de Venkantbrug. Beide bruggen maakten vroeger deel uit van de Langstraatspoorlijn tussen Lage Zwaluwe en Den Bosch. Nu zijn ze onderdeel van een wandelroute door natuurgebied de Moerputten.

naar boven

Jubileumeditie van de Biesboschwandeling

Dwalen door bijzondere plekken in de Biesbosch. Dat kon op de tiende editie van de Biesboswandeling op 17 april. Zo’n duizend wandelaars liepen verschillende afstanden, variërend van vijf tot 37 kilometer.

naar boven

Er op uit Fort Altena: enthousiasme over excursies

Het weekend van 16 en 17 april markeerde een belangrijk moment voor de Biesbosch. Op deze twee zonnige dagen ging in het gebied Altena Biesbosch zowel het forten- als het toeristenseizoen van start.

Voorgaande jaren organiseerden de Kwartiermeesters van Fort Altena samen met de gebiedscommissie Wijde Biesbosch een grote toeristische markt bij het fort tijdens het Altena Biesbosch Weekend. Het fort is momenteel in restauratie, dus werd er besloten om op pad te gaan. Bezoekers konden deelnemen aan excursies naar mooie en interessante plekjes in het gebied Altena Biesbosch.

Excursies
Per bus, met de fiets, de paardentram, wandelend of zelfs met de kano konden de mensen het gebied verkennen, onder leiding van een gids. Daarbij werden de streekondernemers niet overgeslagen.

naar boven